Galicia deu un paso decisivo cara á medicina do futuro. O Servizo Galego de Saúde (Sergas) iniciou esta semana unha nova fase do Proxecto Xenoma Galicia, unha iniciativa pioneira que busca situar á comunidade autónoma na vangarda da investigación biomédica mundial. Tras completar con éxito as etapas piloto, o proxecto expándese agora ás áreas sanitarias de Santiago de Compostela e Barbanza co envío de máis de 5.000 invitacións por mensaxe de texto.
O obxectivo inmediato é captar a 828 participantes nesta zona para realizar extraccións de sangue que alimentarán un biobanco sen precedentes. Este esforzo non é meramente estatístico: os investigadores buscan identificar variantes xenéticas de alto risco relacionadas con enfermidades graves como o cancro de mama e ovario hereditario, o síndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar.
A pesar de atoparse aínda en fases de expansión, o proxecto xa demostrou a súa utilidade clínica. Ata a data, as fases anteriores permitiron detectar 19 casos de variantes xenéticas de alto risco en persoas que descoñecían a súa predisposición. Grazas a estes achados, os pacientes xa contan cun seguimento médico personalizado e os seus familiares directos poden someterse a probas preventivas, adiantándose así ao desenvolvemento da enfermidade.
Un proxecto de dimensións globais
Cun investimento público de 20 millóns de euros, Xenoma Galicia non é só un estudo rexional. Ao aspirar a recompilar o material xenético de 400.000 persoas, convértese nun dos proxectos de saúde pública máis ambiciosos do mundo por porcentaxe de poboación cuberta. A meta final é transformar o modelo asistencial: pasar dunha medicina reactiva a unha preventiva e personalizada, onde o tratamento se axuste ao perfil xenético de cada individuo.
O proxecto, coordinado pola Consellería de Sanidade baixo a dirección científica da doutora María Brión e o liderado do prestixioso xenetista Ángel Carracedo —director tamén da Academia Asomega—, contribuirá ao deseño de novos programas de prevención e detección temperá. Esta colaboración entre referentes da Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica establece as bases dun cribado xenético sustentable e equitativo.
A partir do próximo 23 de febreiro, os hospitais Clínico Universitario de Santiago e o Hospital de Barbanza habilitarán quendas de tarde para recibir aos primeiros voluntarios que confirmen a súa cita a través da App Sergas Móbil. Nos vindeiros meses, a invitación estenderase progresivamente ao resto de áreas sanitarias de Galicia ata acadar os 5.000 participantes desta fase intermedia, consolidando así os alicerces do que promete ser a maior base de datos xenómica do país.
