O Salón de Actos do Complexo Hospitalario Universitario da Coruña (CHUAC) converteuse esta semana no epicentro da vangarda científica da comunidade. A xornada anual BiointegraSaúde 2026 volveu reunir o talento dos tres grandes institutos de investigación sanitaria galegos: o INIBIC da Coruña, o IDIS de Santiago e o IIS Galicia Sur de Vigo.
Luz Couce, Luis Verde, Antonio Gómez Caamaño, Mar Castellanos e Eva Poveda.
Este foro, que comezou a realizarse en 2014, é o máis antigo de España de entre os encontros de centros acreditados polo Instituto de Salud Carlos III. Nesta edición, consolidou un rotundo éxito ao congregar a máis de 250 profesionais. O liderado feminino foi indiscutible na cita, xa que máis do 70% dos investigadores participantes son mulleres, ao igual que as súas directoras científicas.
O acto de inauguración estivo presidido polo conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, e o xerente da área sanitaria da Coruña e Cee, Luis Verde Remeseiro. Estiveron acompañados polas directoras científicas Mar Castellanos, Luz Couce e Eva Poveda. Durante a apertura, o conselleiro reivindicou estes institutos públicos como un "referente internacional".
Gómez Caamaño cualificou de estratéxica esta rede pública que conecta o coñecemento, multiplica recursos e acelera as solucións destinadas aos pacientes. Así mesmo, destacou o compromiso da Xunta mediante medidas pioneiras como a creación da categoría profesional estatutaria específica para o persoal investigador sanitario, convocatorias extraordinarias de emprego e convenios colectivos para blindar a súa estabilidade laboral.
Da alimentación molecular á bioimpresión
A actividade científica arrincou coa conferencia maxistral de José Manuel López Vilariño, responsable de I+D en Hijos de Rivera. Baixo o título «Do alimento á molécula no desenvolvemento dunha alimentación funcional e saudable», o poñente destacou o papel fundamental das fundacións biomédicas. Sinalou que, desde a bioinformática ata os ensaios celulares, todas son ferramentas precisas para lograr produtos de calidade funcional transferibles ao mercado.
As plataformas dixitais foron testemuña do desenvolvemento deste evento. A través da etiqueta #BioIntegraSaúde, as redes sociais inundáronse de imaxes dos máis de cen traballos presentados entre comunicacións orais e pósteres, evidenciando a alta especialización de cada centro.
No despregue informativo dixital púidose ver como o IDIS de Santiago exhibiu o seu liderado en xenética mediante liñas punteiras como o revolucionario cribado neonatal xenómico do proxecto CRINGENES, entre outras propostas orientadas a abordar con éxito as enfermidades raras. Pola súa banda, o IIS Galicia Sur de Vigo demostrou a súa vangarda internacional en viroloxía achegando, entre as súas diversas investigacións presentadas, detalladas análises do perfil metabolómico en pacientes con VIH.
O centro anfitrión, o INIBIC da Coruña, destacou de forma moi visible en campos como o uso de intelixencia artificial para predicir o alzhéimer e ictus mediante retinografías, ou o uso de tecnoloxía da Fórmula 1 en exploradores oftalmolóxicos. Tamén amosou proxectos de enxeñaría con drons para transportar sangue urxente, hidroxeles para bioimpresión 3D de cartilaxe e menisco, fármacos antimetástase e o uso de fagos contra bacterias multirresistentes.
Retos de futuro e vocación clínica
Máis alá da excelencia empírica, o encontro abordou os desafíos estruturais do sector. A doutora Mar Castellanos lanzou un aviso relevante para as novas xeracións ao advertir de que cada vez custa máis conseguir investigadores clínicos. Castellanos apuntou que a altísima presión asistencial nos hospitais dificulta compaxinar a ciencia co labor médico, polo que instou a facilitar vías administrativas e contractuais mixtas.
A xornada pechou coa entrega de premios e unha certeza compartida. Como lembrou a doutora Luz Couce, «o que avanza só pode chegar rápido, pero o que o fai con outros chega máis lonxe», selando o compromiso dunha unión comprometida que xera coñecemento científico para mellorar a saúde e a calidade de vida das persoas.
