Begoña Caamaño, protagonista do Día das Letras Galegas 2026

A Secretaría Xeral de Emigración da Xunta de Galicia impulsa un amplo programa de actividades para conmemorar o Día das Letras Galegas 2026, dedicado á memoria de Begoña Caamaño, narradora e xornalista viguesa que deixou unha pegada indeleble malia a súa prematura desaparición en 2014. Desde Asomega unímonos a esta celebración con este artigo, que reivindica a súa figura como exemplo vivo de compromiso cultural coa igualdade e os dereitos humanos, valores que transcenden fronteiras disciplinares.

O compromiso de Asomega co talento feminino

Asomega e o seu presidente participan activamente en actividades do Día Internacional da Nena e a Muller na Ciencia, promovendo unha medicina máis humana, humanizada e humanista que pon no centro a dignidade da persoa. Este espírito encárnase no grupo de traballo Asomega Muller, dedicado a recoñecer o talento galego feminino nas ciencias da saúde e a avogar pola igualdade de oportunidades desde unha óptica de integración e respecto mutuo.

O Día das Letras Galegas 2026 ofrece unha oportunidade única para entrelazar cultura e ciencia en torno a estes ideais. Begoña Caamaño representa esa confluencia: un feminismo humanista que, como ela defendía, é "un humanismo global", poñéndose "na pel de quen padeceu a exclusión" para narrar desde a empatía e a xustiza esencial.

​Begoña Caamaño: voz da igualdade e a liberdade

Xornalista na Radio Galega desde 1988, Caamaño dirixiu programas como Andando a Terra e distinguiuse pola súa defensa da independencia informativa. A súa narrativa, tardía pero impactante, culmina en Circe ou o pracer do azul (2009), onde Penélope lamenta en carta a Circe: “Nacer muller é sinónimo de ser portadora de desgrazas”. Esta epístola tece lazos profundos de amizade feminina que cuestionan roles tradicionais, celebrando a autonomía e os vínculos afectivos como acto de liberdade.

En Morgana en Esmelle (2012), Begoña Caamaño reescribe as lendas artúricas (Arturo, Merlín, Camelot) en clave moderna, situando a historia no bosque galego real de Esmelle, na Mariña lucense. Morgana irrompe cuestionando a ruína de Camelot: “É o momento de non cambiar as regras, senón de xogo. É o momento de mudar o mundo [...] é o tempo do feminismo: da xustiza, da igualdade, da liberdade, da dignidade, e tamén, por que non?, da felicidade”. A través de diálogos con Merlín, critica celos, ambición e rixidez que destrúen a harmonía, propondo o diálogo e a xustiza compartida como vías ao entendemento mutuo.

É a sétima muller galardoada individualmente nesta efeméride, tras Rosalía de Castro, Francisca Herrera Garrido, María Mariño, María Victoria Moreno, Xela Arias y Luísa Villalta.

Homenaxe a un legado integrador

As súas palabras convidan a unha igualdade profunda, centrada na persoa e afastada de extremismos, en sintonía coa visión de Asomega dunha sociedade cohesionada onde homes e mulleres avancen xuntos. Este tributo contribúe ao programa cultural da Xunta, convidando a socios e lectores a redescubrir a súa obra en bibliotecas e eventos relacionados co 17 de maio.

Nun mundo que precisa máis pontes que divisións, Caamaño lémbranos que a verdadeira transformación nace do humanismo compartido.