África González, referente europea en inmunoloxía e nanomedicina, Premio Wonenburger 2025

A Xunta de Galicia vén de distinguir á catedrática de Inmunoloxía da Universidade de Vigo África González Fernández co Premio María Josefa Wonenburger Planells 2025, un galardón que recoñece as traxectorias científicas máis destacadas do ámbito galego. O pleno da Unidade da Muller e da Ciencia decidiu outorgarlle o premio por unanimidade, salientando a súa posición como unha das investigadoras máis prestixiosas de Europa no eido da inmunoloxía e da nanomedicina.

Madrileña de nacemento (1962), González é licenciada en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Alcalá, onde tamén presentou a súa tese de doutoramento. A súa carreira deu un salto internacional no Laboratory of Molecular Biology de Cambridge, onde participou en investigacións clave sobre anticorpos monoclonais. En 1996 incorporouse á Universidade de Vigo para poñer en marcha a primeira área de inmunoloxía creada no sistema universitario galego.

En Vigo desenvolveu boa parte da traxectoria hoxe recoñecida. Foi a primeira directora do Centro de Investigacións en Nanomateriais e Biomedicina (Cinbio) —denominado pola Xunta como Centro de Investigacións Biomédicas—, ao que estivo vinculada durante unha década (2009-2019). Alí liderou liñas de investigación centradas na resposta inmunitaria, na inmunoloxía básica aplicada ao desenvolvemento de vacinas e nos avances en nanomedicina, entre eles un biosensor para detectar células tumorais e novas aproximacións con nanovacinas para tratar distintos tipos de cancro. Ademais, é cofundadora da empresa Nanoinmunotech, dedicada ao desenvolvemento de tecnoloxías baseadas en nanomateriais.

A súa labor institucional tamén foi notable: exerceu como presidenta da Sociedade Española de Inmunoloxía entre 2016 e 2020 —período no que resultou finalista dos premios europeos “Mulleres Innovadoras”— e actualmente forma parte da Real Academia de Farmacia de Galicia. O seu papel divulgativo adquiriu especial relevancia durante a pandemia, converténdose nunha das voces científicas de referencia.

O premio chega nun momento de intensa actividade investigadora para o seu grupo. Entre as liñas máis avanzadas destacan o desenvolvemento de inmunoterapias CAR-T dirixidas a tumores especialmente agresivos, como o cancro de páncreas e o gástrico, así como estratexias para modificar o estroma tumoral e facilitar o acceso de novos fármacos.

En declaracións a Faro de Vigo, González explicou que o galardón “é un premio colectivo para visibilizar a investigación en inmunoloxía e ás mulleres que lideran grupos científicos”. Tamén subliñou o valor da divulgación para combater a desinformación: “Os científicos non podemos estar só no laboratorio; debemos traballar para a sociedade”.

Creado en 2007, o Premio María Josefa Wonenburger Planells rende homenaxe á matemática galega que lle dá nome, unha figura pioneira e recoñecida internacionalmente. Con esta distinción, González convértese na 19.ª científica premiada e na terceira investigadora da Universidade de Vigo en recibilo, consolidando o peso crecente da institución na investigación biomédica galega.