Innovar en saúde ten premio: Galicia busca os seus mellores proxectos

A innovación no sistema sanitario galego volve a escena coa convocatoria dos VI Premios de Innovación en Saúde. Publicadas no Diario Oficial de Galicia (DOG), as bases establecen que o prazo para a presentación de candidaturas finalizará o 7 de maio de 2026. Estes galardóns, xestionados pola Axencia de Coñecemento en Saúde (ACIS), consolidáronse como unha ferramenta para detectar solucións prácticas nadas da experiencia directa en centros e fogares.

O que diferencia a estes premios doutros certames técnicos é a súa apertura. A sanidade non só a fan os clínicos, senón que tamén a viven os pacientes. Por iso, as bases establecen dúas modalidades de participación:

• Para profesionais: persoal do Sergas e de entidades como ADOS, Galaria ou ACIS. Permítese a participación individual ou en equipos de ata catro persoas. O foco aquí está en mellorar procesos, produtos ou a propia organización dos centros.
• Para pacientes: un espazo para que persoas individuais, coidadores e asociacións poñan en valor proxectos que faciliten a autonomía ou melloren a convivencia coa enfermidade.

O xurado non busca só novidade tecnolóxica, senón aplicabilidade. Avalíase se a proposta resolve un problema real de forma eficiente e, sobre todo, se é capaz de ser trasladada a outros centros da rede galega con garantías de éxito.

Proxectos con nome propio

A eficacia desta convocatoria reflíctese no historial de proxectos que, tras seren premiados, gañaron a visibilidade necesaria para integrarse na rede asistencial. Por outra banda, as últimas tres edicións amosan algunhas tendencias recorrentes que marcan o ecosistema innovador galego como a atención domiciliaria, o apoio directo á cronicidade ou a dixitalización inclusiva.

V Edición (2025)
PROFESIONAIS
✅ Gañador: Xestión Enfermeira da Demanda (XED), implementado como proxecto piloto no Centro de Saúde da Estrada.
✅ Finalista: Activa a túa saúde (Fisioterapia Comunitaria Vigo), que combina educación para a saúde con exercicio terapéutico.

PACIENTES
✅ Gañador: “Mellora da transición á fase post-hospitalaria de familias con dano cerebral”, presentado pola Asociación Ourense de Lesión Cerebral Adquirida (RENACER), cuxo obxectivo é complementar a atención posterior á fase de hospitalización das familias que sufriron un episodio de dano cerebral.
✅ Finalista: The Mind Guardian (Asociación AFAGA), aplicación que detecta signos de deterioración cognitiva.

IV Edición (2024)
PROFESIONAIS
✅ Gañador: VidAped - Videoconferencia en consulta preAnestésica Pediátrica (Vigo), que propoñía o uso de novos recursos como a videoconferencia para mellorar a prestación de servizos, comezando con pacientes pediátricos con diversidade funcional.
✅ Finalista: “Cronicidade360: unha ferramenta de saúde baseada en IA”, unha ferramenta dixital interactiva para o control da atención domiciliaria que fusiona a perspectiva do paciente coa IA para anticipar e detectar descompensacións segundo os resultados de saúde en pacientes crónicos complexos.

PACIENTES
✅ Gañador: “Crohn's Assistant: o teu aliado na túa loita diaria”, cuxo obxectivo era que as persoas que padecen a enfermidade de Crohn adquiran unha maior capacidade de autoxestión e autocoñecemento.
✅ Finalista: “Programa para facilitar o acceso a consultas xinecolóxicas para mulleres con TEA”, presentado por ASPANAES, cuxo obxectivo é promover o acceso á atención e o seguimento xinecolóxico para mulleres con trastornos do espectro autista.

III Edición (2023)
PROFESIONAIS
✅ Gañador: “Asistente virtual para rehabilitación e terapia da linguaxe”, que propón a dixitalización e o desenvolvemento dun programa de estimulación temperá baseado nun asistente virtual que permite aos pais ser guiados para implementar programas de estimulación e rehabilitación no fogar.
✅ Finalista: “Proxecto para a implementación da atención domiciliaria en nenos no marco dun programa de coidados paliativos”, que propón a creación dunha unidade transversal formada por profesionais con formación específica en Coidados Paliativos Pediátricos que desenvolven parte do seu labor asistencial en diferentes subespecialidades, incluíndo a atención presencial, telefónica e domiciliaria.

PACIENTES
✅ Gañador: Fundación Galega para o Lesionado Cerebral (FEGADACE) co proxecto “Saúde Bucal, garantía do benestar das persoas con Lesión Cerebral Adquirida”, cuxo obxectivo é mellorar a calidade de vida e a autonomía das persoas con LCA.
✅ Finalista: “Textured Food”, presentado pola Asociación de Pais de Persoas con Parálise Cerebral (ASPACE CORUÑA), cuxo obxectivo é fomentar unha dieta máis completa para as persoas con disfaxia.

Aínda que o premio conta cunha dotación económica (un total de 45.000 euros a repartir), o seu valor real reside no recoñecemento da Administración e na posibilidade de que estas iniciativas sirvan de base para futuros cambios nos procesos de atención do sistema público de saúde.